มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นมหาวิทยาลัยหลักในภาคใต้ จัดตั้งขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการพัฒนาภูมิภาคให้มีความเจริญทางด้านการศึกษาในสาขาวิทยาการ ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่ภาคใต้ตลอดจนการพัฒนาอุตสาหกรรมอันเป็นฐานสำคัญในการในการพัฒนาระบบเศรษฐกิจของประเทศ ตลอดระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา เป็นที่ประจักษ์อย่างชัดเจนว่ามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์นั้น มีศักยภาพและความเข้มแข็งด้านการวิจัยในระดับชั้นนำของประเทศ
อย่างไรก็ตามการนำเอาผลงานวิจัยตลอดจนองค์ความรู้ที่มีอยู่ในมหาวิทยาลัยซึ่งเป็นทุนทางด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่สำคัญสำหรับการพัฒนาประเทศภายใต้นโยบายระบบเศรษฐกิจฐานความรู้ (Knowledge Based Economy) และสังคมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (Creative Economy Society) นั้น ยังมีการดำเนินการอยู่ในระดับหนึ่ง และยังไม่เป็นรูปธรรมที่ชัดเจน
ทั้งนี้ เนื่องจากการขาดซึ่งกลไกและระบบการทำงานที่เหมาะสมในการเชื่อมโยงภาคมหาวิทยาลัยกับภาคอุตสาหกรรม เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ.2555 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล ให้ดำเนินการเพื่อเตรียมความพร้อมในการจัดตั้งอุทยานวิทยาศาสตร์ภาคใต้ขึ้น โดยมีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เป็นแม่ข่าย มีการจัดสรรเป็นงบอุดหนุนผ่านทางสำนักงาน เลขานุการคณะกรรมการส่งเสริมกิจการอุทยานวิทยาศาสตร์ (สอว.) สำนักงานปลัดกระทรวง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โดยอุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีการดำเนินงานที่มุ่งเน้นกลุ่มอุตสาหกรรมยางพารา และปาล์มน้ำมันที่มีเป้าหมายสอดคล้อง กับยุทธศาสตร์การพัฒนาอุทยานวิทยาศาสตร์ของประเทศ (พ.ศ. 2556 – พ.ศ.2560) โดยมุ่งเน้นส่งเสริมให้ภาคเอกชนลงทุนทำวิจัยและพัฒนา นำทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานวิจัยและพัฒนาในภาครัฐมาใช้ให้เกิดประโยชน์ เชื่อมโยงอุทยานวิทยาศาสตร์กับการพัฒนาเศรษฐกิจของพื้นที่สนับสนุนให้เกิดผู้ประกอบการฐานธุรกิจเทคโนโลยีอย่างยั้งยืน รวมถึงพัฒนาศักยภาพของอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาค อันเป็นการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจในอนาคต
วิสัยทัศน์ คือ อุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ คือ เป็นองค์กรที่มุ่งเน้นสร้างความเข้มแข็งและขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานองค์ความรู้ของชาติด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยมีพันธกิจในการพัฒนา ส่งเสริม สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรมแก่ภาคเอกชนครบวงจร เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจในการแข่งขันด้วยบริการที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพ
อุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มีภารกิจในการเชื่อมโยงการพัฒนานวัตกรรมระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน/อุตสาหกรรม ภาคการศึกษา และภาคชุมชน/สังคม โดยมีโครงสร้างพื้นฐานสำคัญในการส่งและพัฒนางานด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมให้เข้มแข็ง การสร้างธุรกิจและเทคโนโลยีใหม่ มีบทบาทสำคัญ ดังต่อไปนี้
- การเพิ่มมูลค่า GDP รวมของประเทศ
- การเพิ่มมูลค่า GRP ในระดับภูมิภาค
- การแก้ปัญหาด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแบบเบ็ดเสร็จและครบวงจร
- การเชื่อมโยงความร่วมมือ 4 ภาคส่วน ได้แก่ ภาครัฐ ภาคเอกชน/อุตสาหกรรม
- ภาคการศึกษา และภาคชุมชน/สังคม
- การพัฒนาชุมชนนวัตกรรม
- การสนับสนุนให้เอกชนใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมในการขับเคลื่อนธุรกิจ
- การส่งเสริมให้เอกชนมีความพร้อมและความสามารถในการวิจัยได้เอง
- การสร้างกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมให้แก่ประเทศ
- การสร้างผู้ประกอบการและธุรกิจเทคโนโลยีใหม่ (Tech Startup)
ความเชี่ยวชาญ จุดเด่น และ ผลงาน
แผนงานหลักที่แสดงถึงศักยภาพของหน่วยงานของอุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ประกอบด้วย 7 แผนงานหลัก ได้แก่
1. การจัดการนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี
2. การบ่มเพาะธุรกิจฐานเทคโนโลยีและนวัตกรรม
3. การสนับสนุนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเทคโนโลยี
4. การบริการโครงสร้างพื้นฐานในการวิจัยและพัฒนาแก่ภาคเอกชน
5. การออกแบบนวัตกรรม
6. การพัฒนาและสนับสนุนการประกอบการธุรกิจนวัตกรรม
7. การพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการนักศึกษา
มีเป้าหมายและภารกิจของการสนับสนุนภาคเอกชน/อุตสาหกรรมไปสู่วิสาหกิจฐานนวัตกรรม (Innovation Driven Enterprises: IDEs)
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ในการเป็นตัวกลางเชื่อมโยงการเปลี่ยนแปลงผู้ประกอบการสู่วิสาหกิจฐานนวัตกรรม (Innovation Driven Enterprises: IDEs) ตั้งแต่การเชื่อมโยงงานต้นน้ำ อาทิ งานวิจัยบุคลากร/นักศึกษา ผู้เชี่ยวชาญ อุปกรณ์/เครื่องมือ และโครงสร้างพื้นฐาน เป็นต้น สู่การนำเอากลไกของอุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์เชื่อมโยงตรงกลางให้สามารถเชื่อมโยงสู่ผู้ประกอบการ IDEs ได้ เพื่อส่งผลให้เกิดผลกระทบในเชิงบวกกับเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมได้ โดยมุ่งเน้นอุตสาหกรรมเป้าหมาย (เพิ่มเติมจากเป้าหมายในปี พ.ศ. 2556 – พ.ศ.2560) ได้แก่ เกษตร (ยางพารา ปาล์มน้ำมัน และสมุนไพร), อาหาร, การแพทย์/สุขภาพ และ ดิจิตอล
ผลงานเด่นของอุทยานวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในการสนับสนุนภาคเอกชน/อุตสาหกรรมไปสู่วิสาหกิจฐานนวัตกรรม (Innovation Driven Enterprises:IDEs) อาทิเช่น
- บริษัท กิสโค จำกัด ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพื่อพัฒนาและผลิตขาเทียมใต้เข่าที่มีน้ำหนักเบา คุณภาพสูง และได้บริจาคให้กับผู้พิการได้ใช้งานจริงแล้วและสร้างรายได้รวมจากทั้งในประเทศและต่างประเทศได้มากกว่า 500ล้านบาท (ปี พ.ศ.2564 รายได้ 65 ล้านบาท)
- บริษัท มาสเตอร์ แล็บส์ อินคอร์ปอเรชั่น จำกัด มีการเชื่อมโยงกับงานวิจัยด้านการแพทย์/สุขภาพของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ หลายผลงานผ่านกลไกของอุทยานวิทยาศาสตร์ฯ อาทิ เครื่องผลิตน้ำยาฆ่าเชื้อประสิทธิภาพสูง ภายใต้เครื่องหมายการค้า KIKOWA ซึ่งได้รับความร่วมมือและสนับสนุนจากหลายภาคส่วนในการพัฒนาเป็นเครื่องผลิตน้ำยาฆ่าเชื้อในรุ่นต่างๆ และปัจจุบันได้มีการขยายออกไปสู่การใช้ประโยชน์ในหลากหลายอุตสาหกรรม อาทิ ใช้ในครัวเรือน ด้านการปศุสัตว์ ด้านทันตกรรม และการแพทย์ ทั้งในและต่างประเทศ
- บริษัท เท็กซ์พลอร์ จำกัด (บริษัทในเครือ SCGC) กับผลงานนวัตกรรมอุปกรณ์ผ่าตัดผังพืดกดรัดเส้นประสาทข้อมือ ที่มีการร่วมผลักดันหาแนวทางร่วมกันในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จาก Stainless Steel เป็นการใช้ Plastic Medical grade ในการผลิตเครื่องมือนวัตกรรมชิ้นนี้ เพื่อให้ง่ายต่อการใช้งาน และป้องกันการใช้ซ้ำที่ไม่พึงประสงค์ แต่ยังคงความสามารถของอุปกรณ์อย่างเต็มประสิทธิภาพ ปัจจุบันได้มีการใช้งานจริงแล้วกว่า 400 โรงพยาบาลทั่วประเทศ
